Рәфыйк Мөхәммәтшин: “Татарстанда икенче мөфтият каршылыкларны арттыру өчен төзелә”

Рамил хәзрәт Юнысны Кол Шәриф мәчетеннән баш имамлыктан төшерергә теләү белән килеп туган җәнҗалдан соң, Татарстанда альтернатив мөфтият төзү хәбәре таралды.

БӘЙЛЕ
2012 Апр 11
Рамил хәзрәт Юнысны Кол Шәриф мәчетеннән баш имамлыктан төшерергә теләү белән килеп туган җәнҗалдан соң, Татарстанда альтернатив мөфтият төзү хәбәре таралды. Россия Ислам университеты ректоры, сәясәт фәннәре докторы Рәфыйк Мөхәммәтшин әлеге мөфтият каршылыкларны законлаштыру өчен булдырыла дип саный. Мөхәммәтшин Tatar-islam редакциясенә интервью бирде.


Рәфыйк әфәнде, икенче мөфтият булдырырга Татарстанда сәбәп бармы, әллә бу чираттагы провокацияме?


Россиядә Диния нәзарәтләре булдыруда закон ягыннан каршылык юк. Бүген илдә 80нән артык мөфтият бар. Ләкин аларның артуы мөселманнарның проблемаларын бетерүгә китергәне юк, киресенчә, халык арасында каршылыкларны арттыра гына бара. Татарстанда икенче мөфтиятне проблеманы чишү өчен түгел, каршылыкларны законлаштыру өчен оештырырга телиләр.

Тагын бер ягы бар: әлеге оешмага керәбез дип торган мәчетләр юк. Яңа мөфтиятне мәчетсез өч мәхәллә: “Вакыф” оешмасы, Әлмәт районының Рус Акташы авылы, “Әниләр” мәчете мәхәлләсе теркәргә тели. Татарстанга мәчетсез Диния нәзарәте кирәкми.

Россия ислам университеты каршында урнашкан “Әниләр” мәчете рәсми төстә Шәүкәт хәзрәт Әбүбәкер (“Әниләр” мәчетенең элекке имам-хатыйбы) исемендәмени?

Мин бу эшнең хокукый ягын аңлап бетермәдем. Шәүкәт Әбүбәкер имамлыктан киткәч, “Әниләр” мәчетенең яңа мәхәлләсе оешты. Аннан соң Диния нәзарәте уставы белән һәрбер мәхәлләнең уставы үзгәртелде. Шулай булгач, хәзер “Әниләр” мәчете адресында яңа мәхәллә теркәлгән.

Яңа мөфтиятне Мөфтиләр Шурасы оештыра дигән фикер белән килешәсезме?
Логик яктан караганда, Равил Гайнетдиннең Татарстанда мөфтият оештырырлык кешесе юк. Аннан мөфти өч мәхәллә өчен Татарстан белән араларын бозып йөрмәс дип ышынам.

Яңа мөфтият артында элекке мөфти Госман Исхакый тормыймы?

Юк, бу аның Татарстанга кире кайтуы белән бәйле түгел. Хәзер заман шундый: ерактан торып та идарә итеп була.

Рәфыйк әфәнде, алга таба фетнә чыкмасын өчен Татарстан мөфтияте ничек эшләргә, проблемаларны ничек хәл итәргә тиеш?


Проблемалар һәрвакыт чыгып тора. Алардан котылу мөмкин түгел. Фикер төрлелеге дә бар. Алга таба Диния нәзарәте дә, хакимият тә шуны аңларга тиеш: мөфтият уставы буенча имамнар Әбү Хәнифә мәзһәбе нигезендә эш алып барырга, бу принципиаль мәсьәләдә артка чигенеш булмаска тиеш. Шул ук вакытта мөселман җәмгыяте төрле һәм һәрбер мәзһәб тигез. Ләкин мөфтият составындагы имам Әбү Хәнифә мәзһәбе буенча эшләргә тиеш. Чөнки ул мөфтият составындагы имам, шул оешмада тора.

Без тагын бер әйберне аңлап бетермибез, мөфтият башка төрле карашлы мөселманнары читкә какмый, ә үз составында булган мәчетләрне устав нигезендә эшләтә генә. Әгәр имамнар устав нигезендә эшләмиләр икән, мөфтият составында тормасыннар. Юкса, мөфтигә карата тәнкыйть сүзләре каты әйтелә. Шуны аңлыйк, Илдус Фәиз мөфтиятне устав нигезендә эшләтергә тели.

Әңгәмәдәш – Александр Долгов

avatar
2 Irek Bikkinin • 08:17, 2012 Апр 12 [Материал]
Мөфтият дигән нәрсә - ул бит ниндидер ислам канунына, шәригатькә нигезләнеп төзелгән нәрсә түгел. Әби патша, кәферләргә мөселманнар белән идарә итәргә уңайрак булсын дип бу нәрсәне оештырган. Бу билгеле. Мөфтиятнең мөселманнар өчен нәрсәдә файдасы? Төрле мәхәлләләрнең даими рәвештә үзара контактлар булдыруында, методик ярдәмдә. Соңгы елларда мөфтиятләрнең мәхәлләләр өчен тагы бер «файдасы» булдырылды - акча табуда һәм акча аеруда. Бу нәрсәне хакимиятләр «просекли» һәм Гришинның (әле Гришин үзе анда булмаса да) фондын оештырдылар. Кем хакимият каршында яхшырак (яхшы дип әйтүе авыр, чөнки без бөтенебез чынында алар өчен бик тә начар), шуларга акча күбрәк, кем хакимият өчен начаррак, аларга я азрак акча, я бөтенләй юк. Шулай итеп Мәскәү кәферләре мөфтиятләрнең дилбегәсен кирәккән якка тартырга маташа, ә мөфтиятләр - үзләренең мәхәлләләрен чыбыркылый - кемгә акча бар, ә кемгә юк. Шулай итеп, Илдус кулында һәрбер Татарстан мәхәлләсе өчен финанс һәм башка дилбегәләр бар. Әле уйлыек, бу хәл Корьәнгә яисә Сөннәткә киләме? Юк, килми. Кәферләр мөфтинен дилбегәсен тарта, ә мөфти кәферләргә күбрәк ошамаган мөселманнарны чыбыркылый. Нигә бу хәл мөселманнарга кирәк? Шуннан бик гади һәм тулысынча Русия кануннарына туры килгән бер юлга басарга туры килә - бу мөфти астыннан чыгарга һәм үзләре өчен аерым бер «централизованная религиозная организация» төзергә. Кем монарга каршы - ул кәфер яисә кәферләрнең кешесе. Мөселман монарга каршы чыга алмый. Әйе, бу яңа оешманың зур проблемнары булачак, чөнки Татарстан - ул тоталитар режимга якын бер нәрсә. Әмма Русия законнары (һәм тагы дә мәртәбәле - Корьән һәм Сөннәт) бу яңа оешма ягында.
avatar
1 Руслан • 23:10, 2012 Апр 11 [Материал]
Яна мофтият тозунен бер генэ сэбэбе бар - хэзерге мофти узе
Комментарийны калдырыгыз
avatar

Июл 01
Июн 25
Июн 17
Авг 13
Авг 08
Авг 02
Июл 16
Июл 03
Июн 27
Май 22
Май 18
Май 17
Май 14
Май 14
Май 07
Май 01
Апр 19
Апр 12
Апр 11
Фев 14

40 тартма
Дин
Мәкаләләр


Вакыйга

Май 07

Май 10

Фев 09

Янв 11

Янв 06

Әңгәмәләр
© 2009-2020 "Татар Ислам" мәгълүмат агентлыгы
Сайтка куелган язмаларга барлык хокуклар «Ислам info» медиа-төркеменә карый. Материаллардан файдаланганда гиперсылтама ясау мәҗбүри. Массакүләм мәгълүмат чарасын теркәү турындагы таныклыгы: ИА № ФС-77-45782 13. 07 2011 ел. Элемтә, мәгълүмати технологияләр һәм массакүләм коммуникацияләр өлкәсендә күзәтчелек буенча федераль хезмәт (Роскомнадзор) тарафыннан бирелгән. Урнаштырылган материал 18+. т.8 927 242 35 78
Сайтлар ясау һәм сайт белән идарә итү — «Ариф» студиясе