Автор Илдар Баязитов.

Чыганак Вконтакте

Намус — ул валюта, аны беркем дә ясый алмый

Без яшәгән бу дөньяда һәрнәрсәнең бәясе бар. Йортларның, машиналарның, чит ил паспортларының... Хәтта кешеләрнең дә «бәясе» чыганакларын эзлибез: кемдер күп акча эшли, кемдер зур вазифа били, кемдер матур киенә. Ләкин арабызда йөргән иң кыйммәтле нәрсәнең кибеттә ценнигы юк. Ул — намус.

Намусны (честность) бүген сирәк товар дип әйтергә мөмкин. Аны базарда сатмыйлар, криптовалюта итеп туплап булмый. Кайвакыт ул хәтта файдасыз да кебек тоела. Кемгә кирәк синең туры сүзең, әгәр ул башкаларның кесәсенә сугарга мәҗбүр итсә? Ни өчен гадел булырга, әгәр урлашсаң, тизрәк баеп китәргә мөмкин булса?

Чынлыкта исә, намус — ул без уйлаганнан да көчлерәк корал.

Урланган һәрбер сум, ялганга корылган һәрбер килешү — ул нигезендә черек агач утырткан сыман. Бүген син шул агач күләгәсендә ял итәрсең, эссе кояштан качарсың. Ә иртәгә давыл кубар, черек тамырлар шартлап сынар, һәм бөтен төзегәнең ишелеп төшәр. Ялган — ул банк кредиты шикелле: аңа процентлар языла бара, һәм кайчан да булса аны барыбер түлисе була. Түләве авыр булачак.

Ә гаделлек (честность)? Гаделлек — ул таштан салынган крепость. Аны торгызу өчен вакыт, түземлек һәм ныклык кирәк. Баштарак анда салкын, җил үтә кебек тоела. Чөнки гадел кеше җиңел юлдан бармый. Ул үз өстенә авыр йөк ала: ул караңгыда да ут яндыра, башкалар качкан хакыйкатьне әйтә.

Ләкин нәкъ менә шуның өчен гадел кешенең сүзе — алтын. Аның күзләренә караганда, синең алда дошман түгел, ә терәк торганын аңлыйсың. Намуслы кешегә ышанырга була. Аның белән «кара» схемалар корып булмаса да, аның белән гомерлеккә каласың килә.

Татар халкында «Йөз сум акчаң булганчы, йөз дустың булсын», диләр. Акчаны табып була, кредитка алып була. Ә менә намуссызлыгы аркасында югалган ышанычны кайтару — кыен эш. Кайчакта мөмкин булмаган эш.

 Иң зур батырлык — кечкенә генә кибеттә сдачаны артык биргәнне кайтарып бирү. Үз начальнигыңа хатасын күрсәтү. Вәгъдәңне бозмау. Бу мизгелләрдә син үз-үзең алдында имтихан тотасың. Син кем: меңнәр арасында югалып калучымы, әллә үз намусыңның хуҗасымы?

Дөньясы буталган, кара-ак төсләр кушылып беткән заманда, намус — ул якты маяк. Бер лампочка кебек кенә тоелырга мөмкин, ләкин ул диңгездә адашканнарга ярга таба юл күрсәтә.

*Сезнең тормышта намус аркасында оттырган чакларыгыз булдымы? Яисә, киресенчә, гаделлегегез өчен бүләк алган вакыт?